Kategorie

Strony informacyjne

NORMY

NORMY ŚRODKÓW OCHRONY INDYWIDUALNEJ

Wybierz kategorię i poznaj wymagania dla ŚOI, odzieży ochronnej oraz obuwia roboczego


PODSTAWA PRAWNA

Kluczowe akty prawne regulujące wymagania dla ŚOI na rynku UE i w Polsce

Ważna zmiana 2025: Ochrona słuchu przeszła z Kategorii II do Kategorii III — najściślejsze procedury oceny zgodności. Certyfikaty muszą odnosić się do najnowszej wersji norm.

NORMY ODZIEŻY OCHRONNEJ

Europejskie normy zharmonizowane dla poszczególnych typów odzieży ochronnej

Ogólne
Ochrona termiczna
Chemiczna / biologiczna
Widzialność / Specjalne
Norma ogólna
EN ISO 13688
Odzież ochronna – Wymagania ogólne

Podstawowa norma dla wszystkich typów odzieży ochronnej. Ergonomia, kompatybilność, zużywanie, starzenie, znakowanie. Zastąpiła EN 340:2006.

Dotyczy: każdej odzieży ochronnej na rynku UE
Kategoria III
EN ISO 11612
Ochrona przed czynnikami gorącymi i płomieniem

Kody: A–zapalność, B–ciepło konwekcyjne, C–promieniowanie, D–rozpryski aluminium, E–żelazo, F–ciepło kontaktowe.

Branże: hutnictwo, odlewnictwo, przemysł ciężki
Kategoria III
EN ISO 11611
Odzież do spawania i procesów pokrewnych

Klasa 1 – mniejsze zagrożenia (15 kropli). Klasa 2 – poważniejsze (25 kropli, 16s promieniowania).

Branże: spawalnictwo, ślusarstwo
Kategoria III
EN ISO 14116
Ograniczone rozprzestrzenianie płomienia

Klasy 1–3, klasa 3 = najlepsza ochrona. Krótkotrwały kontakt z płomieniem.

Kategoria III
EN 342
Zestawy chroniące przed zimnem

Poniżej –5°C. Izolacyjność cieplna, przepuszczalność powietrza (kl. 1–3), opcjonalnie wodoszczelność.

Branże: chłodnie, mroźnie, praca zimowa
Kategoria II
EN 14058
Ochrona przed chłodem (umiarkowane)

–5°C i powyżej. Chroni przed miejscowym wychłodzeniem.

Kategoria II
EN 343
Ochrona przed deszczem i wiatrem

Odporność na przenikanie wody, opór pary wodnej (oddychalność).

Branże: budownictwo, leśnictwo, drogownictwo
Kategoria II
EN ISO 20471
Odzież ostrzegawcza hi-vis

3 klasy widzialności. Im większa powierzchnia fluorescencyjna i odblaskowa, tym wyższa klasa.

Branże: drogownictwo, kolej, lotniska, logistyka
Kategoria I/II
EN 17353
Zwiększona widzialność – umiarkowane ryzyko

Alternatywa dla EN ISO 20471 przy niższym zagrożeniu.

Kategoria II/III
EN 1149-5
Odzież antystatyczna

Strefy zagrożone wybuchem (1, 2, 20, 21, 22). Nie stosować w atmosferze wzbogaconej tlenem ani strefie 0.

Branże: petrochemia, górnictwo, lakiernie
Kategoria III
IEC 61482-2
Ochrona przed łukiem elektrycznym

APC 1 (do 4 kA), APC 2 (do 7 kA).

Branże: elektroenergetyka, prace pod napięciem
Kategoria II
EN 13034
Ciekłe chemikalia – Typ 6

Ograniczona ochrona przed niewielkimi rozpryskami. Testowana na kwas siarkowy, sodę kaustyczną, ksylol, butanol.

Kategoria III
EN 14605
Ciekłe chemikalia – Typ 3 i 4

Pełna ochrona ciała. Typ 3 – nieprzepuszczalność cieczy, Typ 4 – cieczy rozpylonej.

Kategoria III
EN 14126
Czynniki biologiczne

Zagrożenia bakteryjne i wirusowe. Laboratoria, służby medyczne, ratownictwo.

Kategoria III
EN 1486
Odzież dla strażaków

Wymagania dla odzieży do gaszenia pożarów. Odporność na ciepło, płomień, wodę, wytrzymałość mechaniczna.

Norma polska
PN-P-84525:1998
Odzież robocza – wymagania ogólne

Polska norma dla odzieży roboczej (nie ochronnej).

NORMY OBUWIA OCHRONNEGO I ROBOCZEGO

Normy klasyfikujące obuwie według poziomu ochrony i przeznaczenia

Kategoria II
EN ISO 20345
Obuwie ochronne (Safety) – S

Podnosek 200 J / 15 kN. Klasy S1–S7:

S1 – antystatyczność, absorpcja energii, zamknięta pięta
S1P – S1 + wkładka antyprzebiciowa
S2 – S1 + wodoodporność cholewki
S3 – S2 + antyprzebiciowość + rzeźba podeszwy
Kategoria II
EN ISO 20346
Obuwie ochronne (Protective) – P

Podnosek 100 J / 10 kN. Umiarkowane ryzyko mechaniczne. Klasy P1–P3.

Kategoria I/II
EN ISO 20347
Obuwie zawodowe (Occupational) – O

Bez podnoska. Klasy O1–O3. Gastronomia, medycyna, hotelarstwo, magazyny.

Kategoria III
EN ISO 17249
Obuwie odporne na przecięcie pilarką

Klasy 1–4 (20–28 m/s). Obowiązkowe w leśnictwie.

Kategoria III
EN 15090
Obuwie dla strażaków

Typ 1 – standard, Typ 2 – chemikalia, Typ 3 – izolacja termiczna.

Kategoria II/III
EN 13832
Obuwie przed chemikaliami

Trzy części normy – różne poziomy ochrony przed substancjami chemicznymi.

PORÓWNANIE KLAS OBUWIA WG EN ISO 20345

KlasaPodnosek 200JAntystatycznośćAbsorpcja energiiWodoodpornośćAntyprzebiciowośćRzeźba podeszwy
S1✔✔✔———
S1P✔✔✔—✔—
S2✔✔✔✔——
S3✔✔✔✔✔✔

NORMY POZOSTAŁYCH ŚOI

Ochrona głowy, oczu, słuchu, dróg oddechowych, rąk oraz ochrona przed upadkiem

Ochrona głowy
EN 397
Przemysłowe hełmy ochronne

Ochrona przed spadającymi przedmiotami. Opcje: temperatura, izolacja el., rozpryski metalu.

Ochrona głowy
EN 812
Czapki z wkładką ochronną

Lekka ochrona przed uderzeniem o nieruchome przedmioty. Nie zastępuje hełmów EN 397.

Ochrona oczu
EN 166 / EN ISO 16321
Okulary i gogle ochronne

Klasy uderzenia: F (niska), B (średnia), A (wysoka). EN ISO 16321 zastępuje EN 166.

Ochrona oczu
EN 175
Ochrona oczu i twarzy przy spawaniu

Przyłbice spawalnicze, gogle i ekrany spawalnicze.

Ochrona słuchu
EN 352 (cz. 1–8)
Ochronniki słuchu

Nauszniki, wkładki, nauszniki na hełm, z regulacją. Od 2025 = Kategoria III.

Zmiana 2025: przeniesienie z Kat. II do Kat. III
Drogi oddechowe
EN 149
Półmaski FFP1, FFP2, FFP3

FFP1 ≥80%, FFP2 ≥94%, FFP3 ≥99%. NR = jednorazowa, R = wielokrotna.

Drogi oddechowe
EN 140 / EN 136
Półmaski i maski pełne z filtrami

EN 140 – półmaski wielokrotnego użytku. EN 136 – maski full-face.

Ochrona rąk
EN 388
Rękawice – zagrożenia mechaniczne

Ścieranie (1–4), przecięcie (1–5), rozdarcie (1–4), przekłucie (1–4). Nowa: TDM (A–F), uderzenie (P).

Ochrona rąk
EN 407
Rękawice – zagrożenia termiczne

Zapalenie, ciepło kontaktowe/konwekcyjne/promieniowania, rozpryski metalu. Klasyfikacja 1–4.

Ochrona rąk
EN 374
Rękawice – chemikalia i mikroorganizmy

Typy A, B, C wg liczby substancji chronionych ≥30 min.

Ochrona przed upadkiem
EN 361 / EN 362 / EN 795
Sprzęt chroniący przed upadkiem z wysokości

Szelki (361), łączniki (362), kotwiczenie (795). Uzupełniająco: EN 355, 360, 353.

KATEGORIE RYZYKA ŚOI

Podział wg Rozporządzenia (UE) 2016/425

Kategoria I
Minimalne zagrożenia
Moduł A – Wewnętrzna kontrola produkcji

Użytkownik może sam ocenić skutki zagrożeń. Bez udziału jednostki notyfikowanej.

Przykłady: fartuchy robocze, rękawice ogrodnicze, okulary przeciwsłoneczne.

Kategoria II
Zagrożenia średnie
Moduł B+C – Badanie typu UE + zgodność

Wymaga badania przez jednostkę notyfikowaną. Certyfikat ważny 5 lat.

Przykłady: hełmy EN 397, rękawice EN 388, obuwie S1–S3, okulary EN 166.

Kategoria III
Zagrożenia śmiertelne / nieodwracalne
Moduł B+C2 lub B+D – Badanie + nadzór

Ciągły nadzór jednostki notyfikowanej. Certyfikat 5 lat.

Zagrożenia: chemikalia, promieniowanie, temp. >100°C / <–50°C, napięcie, utonięcie, pilarki, upadek, hałas (od 2025!).

PROCEDURY OCENY ZGODNOŚCI

KategoriaModułJedn. notyfikowanaCertyfikatNadzór
IModuł ANie wymaganaDeklaracja producenta—
IIModuł B+CWymaganaWażny 5 lat—
IIIModuł B+C2 / B+DWymaganaWażny 5 latCiągły nadzór
Proszę czekać, trwa ładowanie....