Kategorie

Strony informacyjne

NORMY

NORMY ŚRODKÓW OCHRONY INDYWIDUALNEJ

Wybierz kategorię i poznaj wymagania dla ŚOI, odzieży ochronnej oraz obuwia roboczego


PODSTAWA PRAWNA

Kluczowe akty prawne regulujące wymagania dla ŚOI na rynku UE i w Polsce

Ważna zmiana 2025: Ochrona słuchu przeszła z Kategorii II do Kategorii III — najściślejsze procedury oceny zgodności. Certyfikaty muszą odnosić się do najnowszej wersji norm.

NORMY ODZIEŻY OCHRONNEJ

Europejskie normy zharmonizowane dla poszczególnych typów odzieży ochronnej

Ogólne
Ochrona termiczna
Chemiczna / biologiczna
Widzialność / Specjalne
Norma ogólna
EN ISO 13688
Odzież ochronna – Wymagania ogólne

Podstawowa norma dla wszystkich typów odzieży ochronnej. Ergonomia, kompatybilność, zużywanie, starzenie, znakowanie. Zastąpiła EN 340:2006.

Dotyczy: każdej odzieży ochronnej na rynku UE
Kategoria III
EN ISO 11612
Ochrona przed czynnikami gorącymi i płomieniem

Kody: A–zapalność, B–ciepło konwekcyjne, C–promieniowanie, D–rozpryski aluminium, E–żelazo, F–ciepło kontaktowe.

Branże: hutnictwo, odlewnictwo, przemysł ciężki
Kategoria III
EN ISO 11611
Odzież do spawania i procesów pokrewnych

Klasa 1 – mniejsze zagrożenia (15 kropli). Klasa 2 – poważniejsze (25 kropli, 16s promieniowania).

Branże: spawalnictwo, ślusarstwo
Kategoria III
EN ISO 14116
Ograniczone rozprzestrzenianie płomienia

Klasy 1–3, klasa 3 = najlepsza ochrona. Krótkotrwały kontakt z płomieniem.

Kategoria III
EN 342
Zestawy chroniące przed zimnem

Poniżej –5°C. Izolacyjność cieplna, przepuszczalność powietrza (kl. 1–3), opcjonalnie wodoszczelność.

Branże: chłodnie, mroźnie, praca zimowa
Kategoria II
EN 14058
Ochrona przed chłodem (umiarkowane)

–5°C i powyżej. Chroni przed miejscowym wychłodzeniem.

Kategoria II
EN 343
Ochrona przed deszczem i wiatrem

Odporność na przenikanie wody, opór pary wodnej (oddychalność).

Branże: budownictwo, leśnictwo, drogownictwo
Kategoria II
EN ISO 20471
Odzież ostrzegawcza hi-vis

3 klasy widzialności. Im większa powierzchnia fluorescencyjna i odblaskowa, tym wyższa klasa.

Branże: drogownictwo, kolej, lotniska, logistyka
Kategoria I/II
EN 17353
Zwiększona widzialność – umiarkowane ryzyko

Alternatywa dla EN ISO 20471 przy niższym zagrożeniu.

Kategoria II/III
EN 1149-5
Odzież antystatyczna

Strefy zagrożone wybuchem (1, 2, 20, 21, 22). Nie stosować w atmosferze wzbogaconej tlenem ani strefie 0.

Branże: petrochemia, górnictwo, lakiernie
Kategoria III
IEC 61482-2
Ochrona przed łukiem elektrycznym

APC 1 (do 4 kA), APC 2 (do 7 kA).

Branże: elektroenergetyka, prace pod napięciem
Kategoria II
EN 13034
Ciekłe chemikalia – Typ 6

Ograniczona ochrona przed niewielkimi rozpryskami. Testowana na kwas siarkowy, sodę kaustyczną, ksylol, butanol.

Kategoria III
EN 14605
Ciekłe chemikalia – Typ 3 i 4

Pełna ochrona ciała. Typ 3 – nieprzepuszczalność cieczy, Typ 4 – cieczy rozpylonej.

Kategoria III
EN 14126
Czynniki biologiczne

Zagrożenia bakteryjne i wirusowe. Laboratoria, służby medyczne, ratownictwo.

Kategoria III
EN 1486
Odzież dla strażaków

Wymagania dla odzieży do gaszenia pożarów. Odporność na ciepło, płomień, wodę, wytrzymałość mechaniczna.

Norma polska
PN-P-84525:1998
Odzież robocza – wymagania ogólne

Polska norma dla odzieży roboczej (nie ochronnej).

NORMY OBUWIA OCHRONNEGO I ROBOCZEGO

Normy klasyfikujące obuwie według poziomu ochrony i przeznaczenia

Kategoria II
EN ISO 20345
Obuwie ochronne (Safety) – S

Podnosek 200 J / 15 kN. Klasy S1–S7:

S1 – antystatyczność, absorpcja energii, zamknięta pięta
S1P – S1 + wkładka antyprzebiciowa
S2 – S1 + wodoodporność cholewki
S3 – S2 + antyprzebiciowość + rzeźba podeszwy
Kategoria II
EN ISO 20346
Obuwie ochronne (Protective) – P

Podnosek 100 J / 10 kN. Umiarkowane ryzyko mechaniczne. Klasy P1–P3.

Kategoria I/II
EN ISO 20347
Obuwie zawodowe (Occupational) – O

Bez podnoska. Klasy O1–O3. Gastronomia, medycyna, hotelarstwo, magazyny.

Kategoria III
EN ISO 17249
Obuwie odporne na przecięcie pilarką

Klasy 1–4 (20–28 m/s). Obowiązkowe w leśnictwie.

Kategoria III
EN 15090
Obuwie dla strażaków

Typ 1 – standard, Typ 2 – chemikalia, Typ 3 – izolacja termiczna.

Kategoria II/III
EN 13832
Obuwie przed chemikaliami

Trzy części normy – różne poziomy ochrony przed substancjami chemicznymi.

PORÓWNANIE KLAS OBUWIA WG EN ISO 20345

KlasaPodnosek 200JAntystatycznośćAbsorpcja energiiWodoodpornośćAntyprzebiciowośćRzeźba podeszwy
S1
S1P
S2
S3

NORMY POZOSTAŁYCH ŚOI

Ochrona głowy, oczu, słuchu, dróg oddechowych, rąk oraz ochrona przed upadkiem

Ochrona głowy
EN 397
Przemysłowe hełmy ochronne

Ochrona przed spadającymi przedmiotami. Opcje: temperatura, izolacja el., rozpryski metalu.

Ochrona głowy
EN 812
Czapki z wkładką ochronną

Lekka ochrona przed uderzeniem o nieruchome przedmioty. Nie zastępuje hełmów EN 397.

Ochrona oczu
EN 166 / EN ISO 16321
Okulary i gogle ochronne

Klasy uderzenia: F (niska), B (średnia), A (wysoka). EN ISO 16321 zastępuje EN 166.

Ochrona oczu
EN 175
Ochrona oczu i twarzy przy spawaniu

Przyłbice spawalnicze, gogle i ekrany spawalnicze.

Ochrona słuchu
EN 352 (cz. 1–8)
Ochronniki słuchu

Nauszniki, wkładki, nauszniki na hełm, z regulacją. Od 2025 = Kategoria III.

Zmiana 2025: przeniesienie z Kat. II do Kat. III
Drogi oddechowe
EN 149
Półmaski FFP1, FFP2, FFP3

FFP1 ≥80%, FFP2 ≥94%, FFP3 ≥99%. NR = jednorazowa, R = wielokrotna.

Drogi oddechowe
EN 140 / EN 136
Półmaski i maski pełne z filtrami

EN 140 – półmaski wielokrotnego użytku. EN 136 – maski full-face.

Ochrona rąk
EN 388
Rękawice – zagrożenia mechaniczne

Ścieranie (1–4), przecięcie (1–5), rozdarcie (1–4), przekłucie (1–4). Nowa: TDM (A–F), uderzenie (P).

Ochrona rąk
EN 407
Rękawice – zagrożenia termiczne

Zapalenie, ciepło kontaktowe/konwekcyjne/promieniowania, rozpryski metalu. Klasyfikacja 1–4.

Ochrona rąk
EN 374
Rękawice – chemikalia i mikroorganizmy

Typy A, B, C wg liczby substancji chronionych ≥30 min.

Ochrona przed upadkiem
EN 361 / EN 362 / EN 795
Sprzęt chroniący przed upadkiem z wysokości

Szelki (361), łączniki (362), kotwiczenie (795). Uzupełniająco: EN 355, 360, 353.

KATEGORIE RYZYKA ŚOI

Podział wg Rozporządzenia (UE) 2016/425

Kategoria I
Minimalne zagrożenia
Moduł A – Wewnętrzna kontrola produkcji

Użytkownik może sam ocenić skutki zagrożeń. Bez udziału jednostki notyfikowanej.

Przykłady: fartuchy robocze, rękawice ogrodnicze, okulary przeciwsłoneczne.

Kategoria II
Zagrożenia średnie
Moduł B+C – Badanie typu UE + zgodność

Wymaga badania przez jednostkę notyfikowaną. Certyfikat ważny 5 lat.

Przykłady: hełmy EN 397, rękawice EN 388, obuwie S1–S3, okulary EN 166.

Kategoria III
Zagrożenia śmiertelne / nieodwracalne
Moduł B+C2 lub B+D – Badanie + nadzór

Ciągły nadzór jednostki notyfikowanej. Certyfikat 5 lat.

Zagrożenia: chemikalia, promieniowanie, temp. >100°C / <–50°C, napięcie, utonięcie, pilarki, upadek, hałas (od 2025!).

PROCEDURY OCENY ZGODNOŚCI

KategoriaModułJedn. notyfikowanaCertyfikatNadzór
IModuł ANie wymaganaDeklaracja producenta
IIModuł B+CWymaganaWażny 5 lat
IIIModuł B+C2 / B+DWymaganaWażny 5 latCiągły nadzór
Proszę czekać, trwa ładowanie....